Import i eksport między UE a Ukrainą: Incoterms i dokumenty
Zaktualizowano: 2 dni temu
Incoterms: międzynarodowe zasady podziału ryzyka
Warunki Incoterms określają, kto pokrywa koszty transportu, kto ubezpiecza ładunek i kto zajmuje się odprawą celną. Korzystamy ze wszystkich głównych formatów, w tym:
EXW (Z zakładu)
Maksymalne obciążenie dla kupującego. Fabryka po prostu wystawia towar w swoim magazynie. Kupujący sam szuka pojazdu, załadowuje towar i zajmuje się sporządzeniem dokumentów eksportowych.
FCA (franco przewoźnik)
Sprzedający dokonuje odprawy celnej eksportowej i przekazuje ładunek przewoźnikowi lub innej upoważnionej osobie wyznaczonej przez kupującego w wcześniej uzgodnionym miejscu. Od momentu przekazania wszelkie ryzyko, koszty transportu, ubezpieczenia oraz dalszej logistyki przechodzą na kupującego.
Jeśli zakupili Państwo towar na warunkach EXW lub FCA, nasza firma może zorganizować kompleksową obsługę logistyczną:
Odbiór ładunku. Zorganizujemy odbór ładunku lub zebranie drobnych partii towarów do naszego centrum logistycznego w Helmie (Polska) lub w Kowielu (Ukraina).
Magazyn. Konsolidacja, przepakowanie, oznakowanie.
Odprawa eksportowa. Złożenie zgłoszenia eksportowego za pośrednictwem naszych brokerów.
Transport międzynarodowy. Przewóz ładunku przez granicę.
Odprawa importowa w kraju odbiorcy. Złożenie zgłoszeń importowych i ostateczne odprawienie ładunku przy pomocy naszych specjalistów.
DAP (Доставка до места)
Dostawca towaru sam wynajmuje środki transportu i dostarcza ładunek do odbiorcy (ale nie rozładowuje go ani nie odprawia celnie). W takim przypadku nie tylko odbiorca towaru, ale także eksporter może wynająć nasz transport, a my oferujemy:
Bezpośrednią dostawę. Nasze pojazdy są ubezpieczone i posiadają licencje na działalność na Ukrainie oraz w UE.
Cross-docking. Dostawca dostarcza ładunek do naszego magazynu w swoim kraju, a my przeładowujemy go na nasze ciężarówki i przewozimy do kraju odbiorcy (jest to tańsze w przypadku niewielkich partii).
Lista dokumentów wymaganych przy imporcie / eksporcie towarów
Dokumentację sporządza spedytor (logistyk)
CMR — międzynarodowy list przewozowy (3–4 oryginały).
Zezwolenia / ECMT — licencje transportowe uprawniające do przejazdu przez określone kraje.
Deklaracja eksportowa — sporządza ją dostawca (eksporter) lub nasz broker — w zależności od tego, na kim spoczywa obowiązek przeprowadzenia procedury zgłoszenia eksportowego.
PU/PD/ENS — wstępne powiadomienie/deklaracja dotycząca wwozu ładunku do kraju importera. Sporządza je nabywca (importer) lub nasz broker, jeśli zostało to wcześniej uzgodnione.
Wypełnia importer lub eksporter
Faktura handlowa — dokument zawierający dane stron oraz ceny.
Lista opakowań — dokument wskazujący wagę brutto/netto dla każdego kartonu lub palety.
Pełnomocnictwo celne — niezbędne, aby nasz broker mógł złożyć zgłoszenie wywozowe w imieniu sprzedawcy.
Certyfikat EUR.1 — potwierdza preferencyjne pochodzenie towaru (umożliwia import towaru z zerową lub obniżoną stawką celną). W razie potrzeby pomożemy w jego sporządzeniu.
│ Ważne. Aby nasz przedstawiciel celny mógł działać w imieniu dostawcy (eksportera) podczas przeprowadzania odprawy celnej eksportowej i składania zgłoszenia celnego, dostawca musi udzielić odpowiednich uprawnień poprzez sporządzenie i podpisanie pełnomocnictwa celnego. W Polsce dokument ten nosi nazwę „Upoważnienie”, natomiast w innych krajach Unii Europejskiej mogą być stosowane nazwy „Customs Authorization” lub „Power of Attorney”.
Wzór pełnomocnictwa udostępnia nasza firma. Po podpisaniu dokumentu dostawca ma obowiązek przesłać jego zeskanowaną kopię na nasz adres e-mail, a oryginał – pocztą tradycyjną na adres naszej upoważnionej agencji celnej.
W przypadku, gdy europejski dostawca nie chce udzielić pełnomocnictwa do reprezentacji celnej ani samodzielnie dokonać odprawy eksportowej towaru, nasza firma może wystąpić w roli nabywcy towaru na terytorium UE i zorganizować dalszy eksport na Ukrainę we własnym imieniu wraz z pełną obsługą celną. Natomiast w przypadku, gdy ukraiński dostawca odmawia przeprowadzenia formalności eksportowych, nasza firma nie ma możliwości wykupienia towarów.
Jak sporządzić dokumenty eksportowe (procedura zgłoszenia eksportu)
Zgodnie z zasadami Incoterms 2020, na przykład w przypadku warunków DAP, obowiązek złożenia zgłoszenia wywozowego spoczywa zazwyczaj na dostawcy (eksporterze). Wchodzi to w zakres jego odpowiedzialności.
W praktyce najczęściej stosuje się przy tym dwa warianty sporządzania dokumentów wywozowych:
Wypełnienie dokumentów eksportowych przez sprzedawcę (eksportera)
W tym przypadku sprzedawca zapewnia przeprowadzenie wszystkich procedur związanych z odprawą celną wywozową samodzielnie lub za pośrednictwem zatrudnionego przez siebie przedstawiciela celnego, w tym przygotowanie dokumentów handlowych (faktury, listu przewozowego) oraz złożenie zgłoszenia wywozowego.
│ Po zakończeniu formalności generowany jest numer rejestracyjny MRN, a przewoźnikowi przekazywany jest komplet dokumentów eksportowych potwierdzających wypuszczenie towaru w trybie eksportowym.
Załatwianie formalności eksportowych za pośrednictwem naszego agenta celnego
Dostawca przekazuje nam standardową fakturę i list przewozowy oraz podpisuje z naszym brokerem umowę, na podstawie której możliwe jest sporządzenie dokumentów celnych dotyczących eksportu. Nasz agent celny, działając jako upoważniony przedstawiciel, przeprowadza procedurę zgłoszenia eksportowego. Po wysłaniu ładunku i potwierdzeniu faktu eksportu przez organy celne dostawca otrzymuje potwierdzenie wywozu towaru i może potwierdzić prawo do zerowej stawki VAT zgodnie z obowiązującą procedurą.
│ Jednocześnie w deklaracji jako eksporter podaje się dane sprzedawcy. Nasz broker pełni jedynie rolę przedstawiciela, który sporządza dokumenty w jego imieniu.
Jak wygląda proces importu / eksportu: kto za co odpowiada
Obowiązki spedytora (logisty)
Przyjęcie zlecenia. Otrzymujemy od klienta dane nadawcy, fakturę oraz list przewozowy, a następnie uzgadniamy gotowość ładunku do wysyłki.
Przygotowanie pojazdu do załadunku. Zapewniamy terminowe dostarczenie pojazdu do załadunku w magazynie europejskiego dostawcy.
Kontrola załadunku. Kierowca sprawdza stan opakowań, liczbę jednostek ładunkowych i sporządza dokument CMR.
Odprawa celna eksportowa.
Jeśli eksport jest realizowany przez sprzedawcę, transport kierowany jest do wskazanego przez niego terminalu celnego.
Jeśli eksport jest załatwiany przez naszego agenta, ładunek jest kierowany do naszego przedstawiciela celnego.
Przekroczenie granicy. Po dopełnieniu formalności eksportowych ładunek jest transportowany do punktu wjazdu na terytorium kraju eksportera. Deklaracja eksportowa jest sprawdzana przez funkcjonariuszy celnych i zamykana w formie elektronicznej (jest to niezbędne do zwrotu podatku VAT), a do elektronicznego systemu celnego kraju importera wprowadzany jest numer PU/PD/ENS (jeśli zgodnie z warunkami umowy obowiązek ten spoczywa na nas).
Odprawa celna importowa. Dostarczamy ładunek do krajowego terminalu celnego i czekamy na zakończenie odprawy celnej.
Rozładunek i przekazanie dokumentów. Dostarczamy towar do magazynu klienta i przekazujemy oryginał dokumentu CMR z potwierdzeniami odbioru.
Obowiązki importera (kupującego)
Przekazanie dokumentacji. Opłaca towar dostawcy, otrzymuje fakturę i list przewozowy, a następnie przekazuje je nam.
Zawieranie umowy przewozowej. Przekazuje dane kontaktowe nadawcy przesyłki i zawiera umowę przewozową.
Dokumenty importowe. Przekazuje pakiet dokumentów swojemu agentowi celnemu (lub naszemu przedstawicielowi) i zapewnia przygotowanie dokumentacji importowej przed przybyciem transportu na granicę (o ile w umowie proces ten nie został powierzony naszej firmie).
Uiszczenie opłat celnych. Terminowo uiszcza cła i podatek VAT obowiązujące w swoim kraju.
Odbiór ładunku. Odbiera rozcełowany towar w swoim magazynie i podpisuje list przewozowy CMR.
Kluczowe etapy i dokumenty
Najważniejsze etapy
Załadunek. Kierowca odbiera fakturę, list przewozowy i deklarację (z numerem MRN). Niezwykle ważne: waga netto/brutto oraz liczba palet muszą być zgodne we wszystkich trzech dokumentach. Rozbieżność nawet o 1 kg stanowi powód do zatrzymania transportu.
Wyjazd z kraju eksportera. Inspektor na granicy skanuje numer MRN, oficjalnie zamykając eksport w elektronicznej bazie danych. Pozwala to sprzedawcy na odzyskanie podatku VAT. Kierowca otrzymuje pieczęć potwierdzającą przekroczenie granicy w konosamencie CMR.
Wjazd do kraju importera. Przed wjazdem na przejście graniczne broker importera ma obowiązek uzyskać numer deklaracji wstępnej (PU/PD/ENS). Bez niego ciężarówka nie zostanie wpuszczona do kraju. Celnik sprawdza dokumenty i umieszcza na drzwiach naczepy plombę numerową. Zerwanie jej przed przybyciem do urzędu celnego wewnętrznego stanowi przestępstwo (grzywna i konfiskata).
Urząd celny wewnętrzny i rozładunek. Ciężarówka przybywa na terminal wewnętrzny. Pośrednik przeprowadza odprawę celną, inspektor zdejmuje plombę i stempluje dokument CMR („Wypuszczenie dozwolone”). Pojazd jedzie do magazynu klienta, gdzie ten stawia pieczęć w rubryce 24 („Ładunek odebrany”).
CMR: jak prawidłowo wypełnić międzynarodowy list przewozowy
CMR to podstawowy dokument prawny. Każda literówka lub brak pieczęci spowoduje zatrzymanie ciężarówki na granicy.
Pole 16. Pieczęć i dane firmy transportowej.
Pole 22. Podpis i pieczęć nadawcy. Bez niej ładunek uznaje się za prawnie nieprzekazany do przewozu.
Pole 23/18. Podpis kierowcy. Potwierdza on, że kierowca przeliczył liczbę palet i sprawdził opakowanie. Jeśli kierowca nie został wpuszczony do magazynu, w rubryce 18 („Zastrzeżenia”) należy wpisać: „Załadunek przeprowadzony przez nadawcę, przeliczenie niemożliwe”.
Pole 13. Należy podać kod wewnętrznego terminalu celnego w kraju odbiorcy. Zmiana tego terminalu w trakcie transportu bez uzgodnienia z organami celnymi jest zabroniona.
Jak zminimalizować ryzyko kar i przestojów
Sprawdzenie dokumentacji. Prosimy o przesłanie skanów dokumentów do swojego brokera przed rozpoczęciem załadunku. Łatwiej jest poprawić kod towaru (CN/HS) w panelu użytkownika niż udowadniać swoją rację na granicy.
Kontrola masy ładunku. W UE i na Ukrainie obowiązują kary za przekroczenie dopuszczalnego obciążenia osi. Ładunek musi być rozłożony na przyczepie równomiernie i w granicach normy.
Norma ISPM 15. Drewniane palety muszą posiadać oznaczenie potwierdzające poddanie ich zabiegom fitosanitarnym. Bez niego służby weterynaryjne odeślą całą partię z powrotem do kraju nadawcy. Towar nie może również wystawać poza krawędzie europalety (120×80×180 cm).
Interesują międzynarodowe przewozy towarowe między Europą a Ukrainą? Skontaktuj się z naszą firmą logistyczną PolandToUA, a przedstawimy warunki współpracy
